کراس بایت

کراس بایت

در حالت نرمال قرار گیری دندان ها باید به گونه ای باشد که همه دندان ها به صورت ردیف و مرتب کنار هم باشند و دندان های بالایی و پایینی هنگام بسته شدن به صورت منظم روی هم ردیف شوند و دندانهای فک بالا 2 میلیمتر جلوتر از دندانهای فک پایین قرار گیرند. در حالتی که یک یا چند دندان قاعده برقرار نباشد، به آن کراس بایت گفته می شود.این ناهنجاری دندانی، زیبایی دندان را به خطر می اندازد و در جویدن فرد را دچار مشکل می سازد. اگر از این ناهنجاری چشم پوشی کنید و به سراغ درمان آن نروید امکان دارد به ناهنجاری ای به نام ناهنجاری کلاس سه اسکلتال تبدیل شود. با ما همراه باشید تا ناهنجاری کراس بایت را دقیق تر بررسی کنیم.


علت ناهنجاری کراس بایت دندان چیست؟

ناهماهنگی بین دندان های جلویی و یا عقبی، در صورتی که دو ردیف دندان ها به درستی روی هم قرار نگیرند است که به آن مال اکلوژن (انحراف از حالت نرمال) می گویند. در کودکی این ناهنجاری به وجود می آید اما به دلیل سن کم بیمار این مشکل قابل مشاهده نیست و در گذشت زمان خود را پدیدار می کند.
کراس بایت دندان ها بر اثر عوامل مختلفی به وجود می آید. عامل وراثت از شایع ترین علت های این ناهنجاری دندانی است که ممکن است از یکی از والدین به فرزند ارث رسیده باشد. اما اندازه فک در ایجاد این نا هنجاری موثر است. اگر فک بالا کوچک تر از فک پایین باشد یا فک ها از نظر اندازه باهم تطابق نداشته باشند این عارضه به وجود می آید.
نیفتادن به موقع دندان های شیری در کودکان امکان به وجود آمدن این کراس بایت را افزایش می دهد. زمانی که دندان های دائمی فرد شروع به رشد کردن می کنند به دلیل وجود دندان های شیری فضایی برای رشد کافی ندارند و ممکن است در پشت دندان شیری رشد کنند.
آدنوئید و لوزه های بزرگ از عواملی است که می تواند در بروز عارضه کراس بایت نقش داشته باشد. در صورت بزرگ بودن لوزه های کودک، او مجبور است بجای تنفس از راه بینی از راه دهان تنفس کند. در این حالت زبان کودک از کام دور می شود در نتیجه موجب رشد نامتقارن فک گردیده و موجب ایجاد کراس بایت می شود.

عوارض کراس بایت برای بیمار

• نا متقارن بودن صورت: به دلیل عدم تناسب فک و نامرتبی دندان ها در کل صورت یک نامتقارنی ایجاد می شود و نیز لبخند زیبایی را برای فرد به وجود نمی آورد.
• دندان قروچه و سایش مینای دهان: در محلی که دندان ها در روی هم قرار می گیرند با گذشت زمان ممکن است مینای دهان دچار ساییدگی شود.
• آسیب به لثه: چون دندان ها در موقعیت مناسب خود قرار ندارند به لثه و دندان ها فشار زیادی وارد می کنند که در نتیجه ممکن است خط لثه پایین تر رود.

انواع کراس بایت

• کراس بایت دندان های قدامی: در این ناهنجاری دندان های جلوی فک بالا، در پشت دندان های جلوی فک پایینی قرار می گیرند که حدود 4 تا 5 درصد از افراد ممکن است به این عارضه دچار شوند.
• کراس بایت دندان های خلفی: در این ناهنجاری که به نسبت ناهنجاری قدامی شایع تر است حدود یک تا 16 درصد از کودکان به این عارضه دچار می شوند. در این حالت دندان های انتهایی فک بالا در انتهای دندان های پایین قرار دارد.

روش های درمانی کراس بایت

برای از بین بردن ناهنجاری نا مرتبی دندان ها در نوع کراس بایت از روش های درمانی مانند تنظیم دندان، سقف دهان یا فک با وسایل ارتودنسی می توان نام برد.
در روش ارتودنسی از ارتودنسی ثابت و متحرک نیز می توان استفاده کرد اما در این ناهنجاری استفاده از ارتودنسی ثابت برای نتیجه بهتر و درد کمتر بیمار پیشنهاد می شود.

|مقاله مرتبط : ارتودنسی ثابت و ارتودنسی متحرک

یکی از روش های درمانی که در کودکان به دلیل رشد فک بیشتر جواب می دهد، گسترش کام یا فک می باشد. در این روش متخصص یک وسیله را روی کام قرار می دهد که به دندان های بالایی متصل است. به طور مرتب با چرخش کلید مخصوص سبب باز و بسته شدن دستگاه می شود. که این روش باید در طی جلسات تعیین شده از سوی متخصص انجام گیرد تا مشکل کراس بایت بیمار برطرف شود.
برای درمان کراس بایت در روش گسترش دهنده متحرک بزرگسالان می توانند از این روش استفاده کنند. اگر بیمار به گسترش حداقلی سقف بالای دهان نیاز داشته باشند جراحی گسترش پالاتال کمک بسیاری می کند. یک جراح در این عمل به صورت عمدا چندین جای استخوان فک را می شکند و با یک دستگاه مخصوص آن را می پوشاند که این عمل جراحی اجازه می دهد گسترش گسترده تری در سقف بالای دهان صورت گیرد.

مراقبت های لازم پس از درمان کراس بایت

برای جلوگیری از پوسیدگی دندان ها مسواک زدن دوبار در روز و استفاده مرتب از نخ دندان پیشنهاد می شود. همچنین برای جلوگیری از باکتری های دهانی باید هفته ای یک بار از دهان شویه آنتی باکتریال نیز استفاده شود.
دقت داشته باشید که برای آن که موقعیت دندان های خود را حفظ کنید پس از مدتی نیاز دارید تا از پلاک های نگهدارنده استفاده کنید.

هزینه درمان و طول درمان کراس بایت چقدر است؟

همانطور که مطلع هستید از روش های درمانی متفاوتی برای برطرف کردن این ناهنجاری دندانی وجود دارد. میزان هزینه و طول درمان کراس بایت باتوجه به شدت ناهنجاری، سن بیمار و روش درمان بستگی دارد. که پر هزینه ترین و طولانی ترین روش ارتودنسی ثابت یا متحرک است.

|مقاله مرتبط : هزینه ارتودنسی چقدر است؟

چه زمانی باید درمان کراس بایت را آغاز کرد؟

به واقع بهترین زمان برای درمان هرگونه ناهنجاری از زمان کودکی یا نوجوانی است. در ناهنجاری کراس بایت نیز برای دریافت نتیجه مطلوب تر و داشتن لبخندی زیبا تر بهتر است درمان را در این مقطع شروع کنید. هرچند که در بزرگسالی نیز راه درمانی وجود دارد.
دقت کنید که به محض مشاهده کراس بایت باید برای درمان آن اقدام نمایید در غیر اینصورت به ناهنجاری مال اکلوژن کلاس سه تبدیل می شود که در این حالت باید برای رفع این مشکل جراحی فک را در سن 18 سالگی انجام دهید.
توجه کنید که اگر این ناهنجاری برطرف نشود ممکن است بیمار دچار فرسایش و ساییدگی و پوسیدگی دندان ها، اختلال در جویدن و بیماری های لثه گردد.
همچنین درمان دیر هنگام این بیماری ممکن است منجر به عدم تقارن ظاهری فک پایین و حتی در مواقعی باعث بروز سندرم اختلال مفصل گیجگاهی شود .

پرینت